બ્રેસ્ટ સેલ્ફ એક્ઝામિનેશન (BSE) કેવી રીતે કરવું?

(ગૃહે પોતાની છાતીની તપાસ કરવાની રીત)

કેમ જરૂરી છે?

• શરૂઆતના તબક્કે કોઈ પણ અસામાન્ય ફેરફાર શોધી શકાય.

• સમયસર તપાસથી જીવ બચાવી શકાય છે.

---

👉 બ્રેસ્ટ સેલ્ફ એક્ઝામિનેશન માટે સ્ટેપ્સ:

1. અરીસા ની સામે ઊભા રહીને નિહાળો

• તમારું બંને હાથ શરીર બાજુમાં મૂકો.

• તમારા બ્રેસ્ટનું આકાર, કદ અને રંગ ધ્યાનથી નિહાળો.

• ચામડીમાં કોઈ ખીંચાવ, ગાબરું, લાલાશ કે સોજો છે કે નહીં તે જોવો.

હવે:

• બંને હાથ માથા ઉપર ઉંચા કરો અને ફરીથી નિહાળો.

• હાથ કમર પર દબાવીને ફરી નિહાળો.

---

2. હાથથી સ્પર્શ કરીને તપાસો (ઉભા રહી અથવા બાથરુમમાં શાવર સમયે)

• એક હાથના આંગળીઓથી બીજું બ્રેસ્ટ હળવે દબાવો.

• આંગળીઓના પેડ વડે ગોળ ગોળ ગતિમાં આખું બ્રેસ્ટ ચેક કરો.

• બાજુઓ અને બાંહ નજીકનું વિસ્તાર પણ તપાસો.

• કોઈ કઠણાઈ, ગાંઠ, દુખાવું કે બીજું અસામાન્ય લાગે છે કે નહીં તપાસો.

---

3. લેટીને (લમણો પડીને) તપાસો

• પીઠે લમણો પડી જાઓ.

• એક હાથ માથા પાછળ રાખો અને બીજા હાથથી બ્રેસ્ટ ચેક કરો.

• આ સ્થિતિમાં બ્રેસ્ટ પાતળી થાય છે અને ગાંઠ શોધવી સરળ બને છે.

---

4. નીપલ તપાસો

• નીપલમાં કોઈ પ્રવાહ (દૂધ જેવી કે લોહી જેવી વસ્તુ) આવી રહી છે કે નહીં ચેક કરો.

• નીપલ અંદર ખેંચાઈ રહ્યો છે કે નહીં જુઓ.

---

🛎️ ક્યારે ડોક્ટર સાથે સંપર્ક કરવો?

• કોઈ ગાંઠ કે સખતાઇ લાગે.

• છાતી કે નીપલની ચામડીમાં ફેરફાર થાય.

• નીપલમાંથી અનાયાસ પ્રવાહ આવે.

• સોજો, લાલાશ કે સતત દુખાવું રહે.

---

📅 ક્યારે કરવી બ્રેસ્ટ સેલ્ફ એક્ઝામિનેશન?

• દર મહિને એક વાર.

• માસિક પીરિયડ પૂરા થયા પછી 5-7 દિવસમાં કરવું સૌથી યોગ્ય છે.
  (કેમ કે તે સમયે બ્રેસ્ટ નરમ હોય છે.)

---

💬 યાદ રાખો:

"તમારું શરીર ઓળખો, તમારું સ્વાસ્થ્ય બચાવો. સમયસર તપાસ એ રક્ષણ છે."